धनगढी, २९ साउन/सुदूरपश्चिम प्रदेशका नवनियुक्त मुख्यमन्त्री खगराज भट्ट चार दशक लामो राजनीतिक यात्रा तय गर्नुभएका अनुभवी कम्युनिस्ट नेता हुनु । किशोरावस्थामै कम्युनिस्ट राजनीतिमा प्रवेश गरेका भट्टले विद्यार्थी आन्दोलन, भूमिगत राजनीतिक जीवन, जेल, संगठन निर्माण, जनयुद्धकालीन राजनीतिक जिम्मेवारी, शान्ति प्रक्रिया हुँदै संसदीय राजनीतिका विभिन्न चरण पार गरेका छन् ।
वि.सं. २०३१ पौष २ गते डडेल्धुराको अजयमेरु गाउँपालिका–४, चौडीमा पिता स्व. रामदत्त भट्ट र माता गोमतीदेवी भट्टका साहिला सुपुत्रका रूपमा जन्मिनुभएका भट्टले आईएल तहसम्मको शिक्षा हासिल गर्नुभएको छ।
वि.सं. २०४७ सालमा तत्कालीन नेकपा (एकता केन्द्र) को सदस्यता लिएर औपचारिक रूपमा कम्युनिस्ट राजनीतिमा प्रवेश गर्नुभएका उहाँ २०५० साल असोजदेखि पूर्णकालीन राजनीतिक कार्यकर्ताका रूपमा सक्रिय हुनुभयो। सोही वर्ष कात्तिकमा उहाँ डडेल्धुरा जिल्ला कमिटीको सदस्य बन्नुभयो।
विद्यार्थी आन्दोलनदेखि संगठन निर्माणसम्म
राजनीतिक जीवनको प्रारम्भिक चरणमै भट्ट विद्यार्थी आन्दोलनमा सक्रिय हुनुभयो। अखिल क्रान्तिकारीको संगठन विस्तार तथा सुदूरपश्चिममा विद्यार्थी राजनीतिको विकासमा उहाँले भूमिका निर्वाह गर्नुभयो।
डडेल्धुरा, बैतडी, दार्चुलालगायतका जिल्लामा संगठन निर्माण र राजनीतिक परिचालन गर्दै उहाँ जिल्ला तहबाट क्षेत्रीय तथा केन्द्रीय राजनीतिक जिम्मेवारीतर्फ अघि बढ्नुभयो।
भूमिगत जीवन र जेल
वि.सं. २०५२ सालमा माओवादी आन्दोलनमाथि राज्यको दमन तीव्र बनेका बेला भट्ट पक्राउ पर्नुभयो। २०५२ फागुन २४ गते अमरगढी नगरपालिका–३ बाट पक्राउ पर्नुभएका उहाँ राज्यविरुद्ध अपराधसम्बन्धी मुद्दामा २०५३ पुस ८ गतेसम्म जेलमा रहनुभयो।
जेलमुक्त भएपछि उहाँ पुनः राजनीतिक गतिविधिमा सक्रिय हुनुभयो। संगठन निर्माण, राजनीतिक सम्पर्क विस्तार र सुदूरपश्चिममा पार्टीको आधार बलियो बनाउने काममा उहाँ निरन्तर लागिरहनुभयो।
जनयुद्धकालीन राजनीतिक जिम्मेवारी
माओवादी जनयुद्धको अवधिमा भट्टले सुदूरपश्चिमका विभिन्न जिल्लामा पार्टी संगठन निर्माण र विस्तारको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभयो। कठिन राजनीतिक परिस्थितिमा संगठन विस्तार र कार्यकर्ता परिचालन गर्दै उहाँ क्षेत्रीय नेतृत्वमा स्थापित हुनुभयो।
वि.सं. २०६० सालमा तत्कालीन नेकपा (माओवादी) को केन्द्रीय समितिमा प्रवेश गरेपछि उहाँले पार्टीको केन्द्रीय तथा क्षेत्रीय जिम्मेवारीमा रहेर राजनीतिक तथा संगठनात्मक कामलाई निरन्तरता दिनुभयो।
परिवारको राजनीतिक योगदान
भट्टको राजनीतिक यात्रा व्यक्तिगत संघर्षमा मात्र सीमित रहेन। उहाँको परिवारका अन्य सदस्यसमेत राजनीतिक आन्दोलनमा सक्रिय रहे। उहाँका दाजु जयराज भट्ट राजनीतिक आन्दोलनमा सक्रिय रहँदै जनयुद्धकालमा शहीद हुनुभयो। भाइ उमेश भट्ट पनि भूमिगत राजनीतिक जीवनमा रहनुभयो। परिवारका अन्य सदस्य नन्दा देवी भट्ट, श्रीमती मञ्जु बम र भाइबुहारी धर्मा बोहरा पनि पूर्णकालीन राजनीतिक गतिविधिमा संलग्न रहनुभएको उल्लेख छ।
शान्ति प्रक्रिया हुँदै संसदीय राजनीतिमा
नेपालको शान्ति प्रक्रियापछि भट्ट भूमिगत राजनीतिक जीवनबाट खुला राजनीतिमा प्रवेश गर्नुभयो। संविधानसभा तथा त्यसपछिका निर्वाचनमा उहाँ डडेल्धुराबाट उम्मेदवार बन्नुभयो। विशेषगरी डडेल्धुरामा नेपाली कांग्रेसका सभापति तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासँगको निर्वाचन प्रतिस्पर्धाले उहाँलाई राष्ट्रिय राजनीतिक वृत्तमा समेत चर्चित बनायो। खुला राजनीतिमा आएपछि उहाँले पार्टी संगठन निर्माणसँगै संसद्, संविधान निर्माण, लोकतान्त्रिक अभ्यास तथा प्रदेश र स्थानीय विकासका सवालमा राजनीतिक भूमिका निर्वाह गर्दै आउनुभयो।
प्रदेश राजनीतिमा स्थापित नेतृत्व
संघीय गणतान्त्रिक संरचना स्थापना भएपछि भट्टको राजनीतिक सक्रियता सुदूरपश्चिम प्रदेशमा थप केन्द्रित भयो। उहाँ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) को सुदूरपश्चिम प्रदेश सह–इन्चार्ज तथा पछि नेकपा माओवादी केन्द्रको सुदूरपश्चिम प्रदेश इन्चार्जको जिम्मेवारीमा रहनुभयो।
प्रदेश संरचना निर्माणको प्रारम्भिक चरणदेखि नै प्रदेशको संस्थागत विकास, राजनीतिक संगठन र सुदूरपश्चिमका विकासका सवालमा सक्रिय रहँदै उहाँ प्रदेश राजनीतिका प्रमुख नेतामध्ये स्थापित हुनुभयो।
प्रदेशसभा र संसदीय नेतृत्व
वि.सं. २०७९ को निर्वाचनमा भट्ट डडेल्धुरा प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १(१) बाट प्रत्यक्ष निर्वाचित हुनुभयो। त्यसपछि उहाँ सुदूरपश्चिम प्रदेशसभामा प्रवेश गर्नुभयो।
प्रदेशसभामा उहाँले विकास, सुशासन, सामाजिक न्याय, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन, जलस्रोत तथा पूर्वाधारका विषयलाई प्राथमिकताका साथ उठाउँदै आउनुभएको छ।
निर्वाचित भएपछि उहाँ नेकपा माओवादी केन्द्रको सुदूरपश्चिम प्रदेश संसदीय दलको नेताको जिम्मेवारीमा पुग्नुभयो। पछिल्लो राजनीतिक पुनर्संरचनापछि माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादी र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबीचको एकीकरणबाट बनेको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी सुदूरपश्चिम प्रदेशसभामा २२ सदस्यसहित सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक दल बनेको र भट्ट उक्त संसदीय दलको नेतृत्वमा रहेको बताइएको छ।
अब प्रदेश सरकारको नेतृत्व
पछिल्लो राजनीतिक सहमतिअनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारको नेतृत्व नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीले गर्ने तयारीसँगै संसदीय दलका नेता खगराज भट्ट मुख्यमन्त्री बन्नुभएको हो।
वि.सं. २०४७ सालमा कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्य बनेका एक युवा कार्यकर्ताबाट सुरु भएको उहाँको राजनीतिक यात्रा अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारको कार्यकारी नेतृत्वसम्म आइपुगेको छ।
नेतृत्वसामु चुनौती
मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाल्दै गर्दा भट्टसामु राजनीतिक संगठन सञ्चालनभन्दा व्यापक र जटिल जिम्मेवारी छन्। प्रदेशको संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि, सुशासन कायम, रोजगारी सिर्जना, कृषि आधुनिकीकरण, पर्यटन प्रवद्र्धन, जलस्रोतको उपयोग, शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर सुधार र पूर्वाधार विकास उहाँका प्रमुख कार्यभार हुन्।
सुदूरपश्चिममा उपलब्ध प्राकृतिक स्रोतसाधनलाई उत्पादन र रोजगारीसँग जोड्दै प्रदेशको आर्थिक तथा सामाजिक विकासलाई गति दिनुपर्ने चुनौती पनि नयाँ सरकारसामु छ।
चार दशकको संघर्षपछि नेतृत्वमा
विद्यार्थी राजनीतिदेखि पूर्णकालीन पार्टी कार्यकर्ता, जिल्ला संगठन, भूमिगत जीवन, जेल, जनयुद्धकालीन संगठन निर्माण, केन्द्रीय नेतृत्व, शान्ति प्रक्रिया, संसदीय राजनीति हुँदै प्रदेश नेतृत्वसम्मको यात्राले खगराज भट्टलाई सुदूरपश्चिमको राजनीतिमा स्थापित गरेको छ।
करिब चार दशक लामो राजनीतिक संघर्षपछि प्रदेशको कार्यकारी नेतृत्वमा पुग्नुभएका भट्टका लागि अबको परीक्षा भनेको विगतको राजनीतिक अनुभवलाई प्रदेशको विकास, सुशासन र जनअपेक्षासँग जोडेर परिणाम दिन सक्नु हुनेछ।
